Aburi

ABURİ – Tarihsel Kola bölgesindeki yerleşim yerlerinden biridir. Günümüzde Dengeli adıyla Ardahan ilinin Göle ilçesine bağlı bir köydür. 

Etimoloji: Aburi (აბური), Gürcüce Kvaburi (ქვაბური) adından değişime uğramış olabilir. Kvaburi ise çukur, havza anlamlarına gelir (102). Aburi, Türkçeye Abur şeklinde girmiştir. Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Abur (ابور) olarak geçer (28:771). Bu yer adı Rusça da Abur (Абуръ) biçiminde yazılmıştır (86: “Kars oblastı” – 429).

Tarihçe: Aburi köyünün yer aldığı Kola bölgesi, orta çağda Gürcistan’ı oluşturan yerlerden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir. Bu bölge ayrıca Gürcü Hristiyanlığının erken dönemdeki merkezlerinden biri olarak bilinir.

Aburi köyü, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sora, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nın ardından 1878 yılında imzalanan Belin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya’ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 taerihli nüfus tespitinde Abur (Абуръ) adıyla kaydettiği yerleşim, Ardahan sancağının Göle kazasına bağlı Okami nahiyesinin 18 köyünden biriydi. Köydeki 12 hanede, 56’sı erkek ve 31’i kadın olmak üzere 87 kişi yaşıyordu. Altı hanede yaşayan 39 kişi Kürt, kalan altı hanede yaşayan 48 kişi de Türk olarak kaydedilmiştir (86: “Kars oblastı” – 429).

Aburi, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Abur (ابور) adıyla Kars vilayetinin Göle kazasının Okami nahiyesine bağlıydı (28:771). 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 291 kişiden oluşuyordu (40:352). Aburi veya Abur Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Dengeli olarak değiştirilmiştir (68:595). 1965 genel nüfus sayımında Dengeli köyünün nüfusu 534 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 189 kişi okuma yazma biliyordu (65:358).
*