Erema

EREMA (Gürcüce: ერემა; translit.: “erema”), tarihsel Samtshe bölgesinin Potshovi vadisindeki yerleşim yerlerinden biridir. Bugün Ardahan ilinin Posof ilçesinde yer alır. Adı Erim olarak değiştirilmiştir.

Erema, Posof kasabasının kuzeyinde, Gürcistan sınırı yakınında yer alır. Ardahan kentine 103 km, Posof kasabasına 22 km uzaklıktadır. Güneybatısında Satleli (Yaylaaltı), güneyinde Şuatskali (Gönülaçan), güneydoğusunda da Petobani (Kalkankaya) köyleri bulunmaktadır.

KÖYÜN ADI
Köyün bilinen en eski adı Erema’dır. Ancak bu adın, 16. yüzyılın sonlarında Osmanlı tahrir defterinde yazıldığı gibi İremi’den (ایرمی) bozulmuş olabileceğine ilişkin görüş vardır (1:III,106). Gürcüce “iremi” (ირემი) geyik anlamına gelir. Köyün adı yine “iremi” kelimesinden gelen İrema olması ihtimali de vardır. Köyün adı 1935 genel nüfus sayımında Erim olarak kaydedilmiştir. Bu da köyün adının bu tarihten bir süre önce değiştirilmiş olduğunu göstermektedir. 

Erema (Erim) köyünün konumu.

DEMOGRAFİ
Osmanlı Devleti Erema’yı ele geçirdikten bir süre sonra, 1595’te yaptığı tahrirde köyün boşalmış olduğu görülmektedir (1:I,78). Bu durum, Osmanlı Devleti ile Samtshe Atabeyliği arasındaki savaşlarda köyün boşalması ya da Osmanlı idaresinde Müslüman olmak istemeyen nüfusun göç etmesiyle ilişkili olabilir. 1878 yılında köyde 8 hanenin yaşadığına bakılırsa, geç tarihte köyün yeniden meskun hale geldiği söylenebilir (1:III,106). 1886 nüfus sayımında Rus idaresinin Erema (Эрема) olarak kaydettiği köyün nüfusu 88 kişiden oluşuyordu. Bu tarihteki nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmiştir. Erema’da 1896’da 105, 1906’da 95 kişi yaşıyordu (2; 3:114). 1935 ve 1960 genel nüfus sayımlarına göre köyün nüfusu artmış, ama günümüzde bu sayı neredeyse 20 kişiye düşmüştür.

Erema / Erim köyünün uydu fotoğrafı.

TARİHÇE
Tarihsel Samtshe bölgesinin Potshovi vadisinde yer alan Erema’daki kiliseler köyün eski bir yerleşme olduğunu göstermektedir (4: 228). Nitekim Osmanlılar köyü Samtshe-Saatabago’dan (1268-1625) ele geçirince Erema’nın bir yerleşim yeri olduğu görülmektedir. 1595 yılı Osmanlı tahrir defterine göre Erema Çıldır Eyaleti içinde Ahısha (Ahaltsihe) livasının Ude nahiyesinde bir köy olarak görünse de o tarihte tamamen boşalmıştı (1:I,87). 

Ruslar 93 Harbi’nde  köyü ele geçirdiklerinde Erema yeniden meskun bir hale gelmişti. 1886 yılında Poshov kazasına (uçastok) bağlı Badela nahiyesinin köylerinden biriydi (2). Birinci Dünya Savaşı’nın sonlarında Rus ordusunun bölgeden çekilmesinin ardından Erema bir süre bağımsız Gürcistan’ın sınırları içinde kaldı. 1921’deyeniden Türkiye’ye bağlandı ve Posof ilçesinin köylerinden biri oldu. 

Erema köyünde bir köy kilisesinin varlığı bilinmektedir. Ancak bu kilise yıkılmış ve taşlarıyla gözetleme kulesi inşa edilmiştir (4:228).

 KAYNAKÇA:
1. ^ Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (Gürcüce ve Osmanlıca), (Yayıma hazırlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1941-1958, 3 cilt.
2. ^ “Poshov kazası (1886 Yılı)” (Rusça).
3. ^ Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018.
4. ^ Tao-Klarceti – Tarihsel ve Kültürel Anıtlar Kataloğu (Gürcüce), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, Tiflis, 2018.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

Web sitenizi WordPress.com' da kurun
Başla
%d blogcu bunu beğendi:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close