Dabaketili

DABAKETİLİ (Gürcüce: დაბაკეთილი; translit.: “dabak’etili”), Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı Yaşarköy‘ün eski adıdır. Tarihsel Şavşeti bölgesinde yer alan köy Türkçede Dabaketil ya da Dabagetil olarak bilinir.[1-2]

KÖYÜN ADI
Köyün Gürcüce adı Dabaketili “İyi köy” anlamına gelir. Bu yer adı iki kelimeden, “daba+ketili” (დაბა+კეთილი), yani “köy+iyi” kelimelerinden oluşur.[3] Yöre halkının telaffuz biçimine bakarak köyün adının Tbaketili (ტბაკეთილი) olma ihtimali de vardır. Tbaketili ise “İyi göl” anlamına gelir. Yer adlarının Türkçeleştirilmesi amacıyla köyün adı Yaşarköy olarak değiştirildi.

TARİHÇE
Tarihsel Şavşeti nölgesinde yer alan Dabaketili’deki kilise kalıntıları köyün eski bir yerleşme olduğunu göstermektedir.[4] Şavşeti’nin de bir parçası olduğu Tao-Klarceti bölgesi Gürcü yönetimindeyken, Gürcistan kralı II. Giorgi’nin Kveli Kalesi Savaşı’nda yenilmesinin ardından 1080 yılında Büyük Selçuklular tarafından yağmaladı. Daha sonra Gürcü prensliği Samtshe-Saatabago sınırları içinde kalan bölge 16. yüzyılda Osmanlıların eline geçti ve Çıldır Eyaleti içinde yer aldı. Uzun süre Osmanlı yönetimi altında kalan Dabaketili, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nda Osmanlılar Ruslara yenilince Rusya İmparatorluğu sınırları içinde kaldı. Bu savaştan bir süre sonra Dabaketili 1886 tarihli Rus kayıtlarına göre Marçilidze ve Nikobadze mahallelerinden oluşuyordu. 1910 yılında Rus yönetimindeki Artvin iline (okrug) bağlı Şavşat-İmerhevi ilçesinde (uçastka) yer alıyordu.[5]

Birinci Dünya Savaşı sonlarında Rusların bölgeden çekilmesinin ardında Dabaketili, 1918-1921 arasında bağımsız olan Gürcistan sınırları içinde kaldı. 1921’de Türkiye’ye katıldı. Türkçe kayıtlarda Dabaketil ya da Dabagetil olarak yazılan Dabaketili’nin adı 1925’te Yaşarköy olarak değiştirildi. Ertesi yılki nüfus tahririne göre Şavşat kazasının Meria nahiyesine bağlı olan Dabaketili köyünde 25 hanede 124 kişi yaşıyordu.[6-7]

TARİHİ YAPILAR
Dabaketili köyünde iki köy kilisesinin olduğu bilinmektedir. Köyün 700 metre güneyindeki ilk kilise, tek nefli bir yapıdır. Bu kiliseden geriye yıkıntılar kalmıştır. İkinci kilise ise, kilise yeri anlamına gelen “Nakilisev” denilen yerde bulunuyordu. Bu kilise tamamen ortadan kalkmıştır.[8]

Kaynakça:
1. ^ Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, 2013, s. 102.
2. ^ Muvahhid Zeki, Artvin Vilayeti Hakkında Malumatı Umumiye, 2010, s. 188.
3. ^ Roland Topçişvili- İnga Ğutidze, XIX. Yüzyıl ve XX. Yüzyıl Başlarındaki Rus Belgelerinde Şavşeti ve Klarceti Yer Adları (Gürcüce), 2019, Tiflis, s. 10.
4. ^ Tao-Klarceti – Tarihsel ve Kültürel Anıtlar Kataloğu (Gürcüce), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, 2018, Tiflis, s. 160.
5. ^ Roland Topçişvili- İnga Ğutidze, XIX. Yüzyıl ve XX. Yüzyıl Başlarındaki Rus Belgelerinde Şavşeti ve Klarceti Yer Adları  (Gürcüce), 2019, Tiflis, s. 10, 35.
6. ^ “Muvahhid Zeki, Artvin Vilayeti Hakkında Malumatı Umumiye (Osmanlıca), 1927, s. 160″. Erişim tarihi:26 Ağustos 2019.
7. ^ Muvahhid Zeki, Artvin Vilayeti Hakkında Malumatı Umumiye, 2010, s. 188.
8. ^ Tao-Klarceti – Tarihsel ve Kültürel Anıtlar Kataloğu (Gürcüce), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, 2018, Tiflis, s. 160.

Not: Bu yazı ႧႤႧႰႨ ႾႠႰႨ tarafından Vikipedi için kaleme alınmıştır (26 Ağustos 2019).

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

Web sitenizi WordPress.com' da kurun
Başla
%d blogcu bunu beğendi:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close