Burdosani

BURDOSANİ (Gürcüce: ბურდოსანი; okunuşu: “burdosani”), tarihsel Tao-Klarceti bökgesinin Artaani kısmındaki yerleşim yerlerinden biriydi. Bugünkü Ardahan ilinin merkez ilçesinde yer alıyordu. Eskiden iki ayrı köyken, zaman içinde Orcohi (Orçoki) köyünün yaylasına dönüşmüştür.

KÖYÜN ADI
Burdosani, köyün bilinen en eski adıdır. 1595 tarihli Osmanlı tahrir defterinde Burdosan (بوردسان) olarak geçer (1:I.511, III.552). 16. yüzyılın ilk çeyreğinde de adı aynı biçimde, Burdosan (بوردوسان) olarak kaydedilmiştir (2:300).

Burdosani adı “çalı” anlamına gelen Gürcüce “burdi” (ბურდ-ი: çalı; – ოსან-ი soneki) kelimesinden türemiştir. “Çalısı olan”, “çalılık” anlamına gelir ve bu ad Türkçeye “Çalıköy” olarak çevrilebilir. Bugün Ardahan ilinin Hanak ilçesinde yer alan Vardosani de benzer biçimde türemiş bir yer adıdır.

Bugün Orcohi köyünün yaylası olarak kullanılan Burdosani toprakları.

DEMOGRAFİ
Burdosani, 1595 tarihli Osmanlı tahrir defterinde iki ayrı köy olarak kaydedilmiştir. Büyük Burdosani’de (Burdosan-i Büzürg) bu tarihte 25 hane, Küçük Burdosani’de (Burdosan-i Küçük) ise 10 hane yaşıyordu. Toplam 38 hane olan Burdosani’de her hanede 5 kişinin yaşadığı kabul edilirse, köyün nüfusunun 190 kişiden oluştuğu ortaya çıkar (1:I.467, 511; II.457,498).

Burdosani’de vergi vermekle yükümlü İvane, Gogiça, Badura, İordane, Davit, Süleyman, Saba, Laşkara, Papuna, Vartan, Zurab, Gogi, Grigol gibi erkek adları kaydedilmiştir. Bu adlar köyün etnik açıdan homojen bir yapıya sahip olmadığını, ama Gürcü nüfusunun ağırlıkta olduğunu göstermektedir. Her hanenin ispenç vergisi vermekle yükümlü kılınmış olması, buranın bir Hıristiyan köyü olduğunu göstermektedir (1:I.467, 511; II.457,498). 

Eskiden Burdosani köyünün kurulu olduğu bölgeden bir görünüm.

TARİHÇE
Burdosani’nin tarihi, iki köyün de ortadan kalkması nedeniyle çok iyi bilinmemektedir. Bununla birlikte bu iki köy, adından da anlaşıldığı gibi Gürcü köyleriydi. Geç orta çağda birleşik Gürcü Krallığı’nın parçalanması sırasında bağımsız devlete dönüşen Gürcü prensliği Samtshe Atabeyliği (1268-1625)  yönetimindeyken 1550 yılında Osmanlıların eline geçti. Çıldır Eyaleti’ne bağlı Ardahan-i Büzürg sancağı dahilinde Büyük Burdosani Meşe nahiyesine, Küçük Burdosani ise Kuzay nahiyesine bağlıydı. Osmanlı tahrir defterinde 1709, 1713 ve 1723 yıllarında ise,  Kuzey nahiyesine bağlı olan köy sadece Burdosani olarak kaydedilmişti (2:133,140,177). Aynı defterde 1717 yılında, yine sadece Burdosani, 1724 yılında ise Büyük Burdosani adıyla Meşe nahiyesine bağlı bir köy görünmektedir (2:150, 182).

93 Harbi’nde (1877-1878) Tao-Klarceti bölgesini ele geçiren Rusların 1886 tarihli nüfus tespiti kayıtlarında bir köy olarak Burdosani geçmemektedir. Ancak bu iki köyün ne zaman boşaldığı ve yaylaya dönüştüğü de bilinmemektedir. Günümüzde Orcohi köyünün yaylası her iki köy ya da sadece Küçük Burdosani köyü olabilir.

KAYNAKÇA:
1. ^ Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (Osmanlıca ve Gürcüce), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1941-1958, 3 cilt.
2. ^ Defter-i Caba-i Eyalet-i Çıldır (1694-1732) (Osmanlıca ve Gürcüce), (Yayıma hazırlayan) Tsisana Abuladze, Tiflis, 1979.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

Web sitenizi WordPress.com' da kurun
Başla
%d blogcu bunu beğendi:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close