Verhuna

VERHUNA ya da VERHNALİ  (Gürcüce: ვერხუნა ya da ვერხნალი; translit.: “verh’una” ya da “verh’nali”), tarihsel Şavşeti bölgesinde, günümüzde Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı bir köydür. 1925’te adı Karaağaç olarak değiştirilmiştir.[1] Yazılı kaynaklarda ayrıca Verhvnali, Verhanal biçimlerinde de geçer. Verhuna ya da Varhuna Gürcistan’da da karşılaşılan bir yer adıdır.[2] Verhuna “titrek kavak” ağacının Gürcücedeki karşılığı olan “verhvi”den (ვერხვი) gelir[3] ve köyün adı “kavaklık” gibi bir anlam taşır.

Eski adı Verhuna ya da Verhunal olan Karaağaç köyü. Fotoğraf: Şavşat Belediyesi Karaağaç Köyü.

TARİHÇE
Tarihsel Şavşeti bölgesinin bir yerleşmesi olan Verhuna’nın kuruluşu hakkında bilgi yoktur. Köydeki kilise kalıntısı Osmanlıların ele geçirmesinden önce de buranın bir yerleşme olduğunu göstermektedir.[4] Gürcü hükümdarların yönettiği küçük bölgeleri kapsayan Tao-Klarceti’nin 16. yüzyılın sonlarında Osmanlı egemenliğine girmesinden sonra köyün var olan adının Verhanal biçiminde de olsa korunduğu söylenebilir.[5] Osmanlı döneminde Çıldır Eyaleti içinde yer alan Verhuna 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nın ardından Rusların eline geçti. Bu dönemde köyün Onezi adında bir mahallesi vardı. 1910 yılında Artvin ilinin (okrug) Şavşat-İmerhevi ilçesine (uçastka) bağlıydı ve mahallesi olarak da Çolati kaydedilmiştir.[6]

Verhuna Birinci Dünya Savaşı sonlarına doğru Rus ordusunun bölgeden çekilmesinin ardından 1918-1921 arasında bağımsız olan Gürcistan sınırları içinde kaldı. 1921’de yeniden Türkiye’ye katıldı. 1922 tarihli nüfus cetveline göre Şavşat kazasının merkez nahiyesine bağlı Verhuna köyünde 60 hanede 434 kişi yaşıyordu.[7] Köyün adı 1925’te, muhtemelen Gürcücesi de bir ağaç adından geldiği için Karaağaç olarak değiştirildi. Ertesi yıl yapılan nüfus tahririne göre 61 hanede, 184’ü erkek ve 188’i kadın olmak üzere köyde 372 kişi yaşıyordu.[8-9]

Verhuna’nın yaklaşık bir kilometre kuzeyinde bulunan köy kilisesi tamamen yıkılmıştır.[10]

Kaynakça:
1. ^ Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, 2013, s. 266.
2. ^ “ვარხუნა (Varhuna)”.
3. ^ Roland Topçişvili- İnga Ğutidze, XIX. Yüzyıl ve XX. Yüzyıl Başlarındaki Rus Belgelerinde Şavşeti ve Klarceti Yer Adları (Gürcüce-Türkçe-İngilizce), 2019, Tiflis, s. 9.
4. ^ Tao-Klarceti – Tarihsel ve Kültürel Anıtlar Kataloğu (Gürcüce), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, 2018, Tiflis, s. 162.
5. ^ Muvahhid Zeki, Artvin Vilayeti Hakkında Malumatı Umumiye, 2010, s. 188.
6. ^ Roland Topçişvili- İnga Ğutidze, XIX. Yüzyıl ve XX. Yüzyıl Başlarındaki Rus Belgelerinde Şavşeti ve Klarceti Yer Adları (Gürcüce-Türkçe-İngilizce), 2019, Tiflis, s. 9, 34.
7. ^ Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, 2013, s. 266.
8. ^ “Muvahhid Zeki, Artvin Vilayeti Hakkında Malumatı Umumiye (Osmanlıca), 1927, s. 159″. 5 Eylül 2019.
9. ^ Muvahhid Zeki, Artvin Vilayeti Hakkında Malumatı Umumiye, 2010, s. 188.
1o. ^ Tao-Klarceti – Tarihsel ve Kültürel Anıtlar Kataloğu (Gürcüce), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, 2018, Tiflis, s. 162.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

Web sitenizi WordPress.com' da kurun
Başla
%d blogcu bunu beğendi:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close