Ekeki Kilisesi

EKEKİ KİLİSESİ (Gürcüce: ექექის ეკლესია; translit.: “ekekis ek’lesia”), Erzurum ilinin Tortum ilçesinde, eski adıyla Ekeki, yeni adıyla Vişneli köyünde bulunan Gürcü kilisesidir. Aynı adı taşıyan manastırın ana kilisesi olduğu sanılan yapı, tarihsel Tao bölgesinde yer alıyordu.

Ekeki Kilisesi, 9. yüzyılda düzgün kesme taşlardan inşa edilmiş haç planlı ve kubbeli bir yapıydı.[1] Doğu cephesinde üç apsisi vardı ve sunak bu bölümde yer alıyordu. Kubbe kasnağı ve bazı pencerelerin üst kısmı renkli taşlarla süslenmişti.

Ekeki köyündeki Ekeki Kilisesi, 9. yüzyılda inşa edildi. 1960’ların başında yıkılıp yerine cami yapıldı. Fotoğraf: 1917.

Tortum Kalesi’nin yakınındaki Ekeki Kilisesi, 1917 yılında kiliseyi görmüş olan Ekvtime Takaişvili’nin yazdıklarına gör o tarihte cami olarak kullanılıyordu. İçi yeni sıvanmış ve beyaza boyanmıştı. Bundan dolayı kilisenin duvar resimleri tamamen kapanmıştı. Kilisenin içi dikdörtgen (9.05 x 6.55 m) bir plana sahipti. Kilisenin güneyden ve kuzeyden iki kapısı varmış, ama kiliseye camiye çevrilince güney kapısı örülüp kapatılmıştı. Doğudaki bütün pencereler kabartmalarla bezeliydi. Kilisede Gürcüce yazıtların yanı sıra Yunanca yazıtlar vardı. Gürcüce “Aziz Nikola” yazıtında “K” harfinin Gürcü alfabesinden değil de Yunan alfabesinden alınmış olması dikkat çekicidir. Takaişvili bu durumu Gürcüce yazan kişinin dili iyi bilmemesine bağlamaktadır. Bozuk bir dille yazılmış olmalarına rağmen Yunanca ve Gürcüce yazıtlar kilisenin Meryem Ana’ya adandığını göstermektedir.[2]

Ekeki Kilisesi’nin rövölesi. 1) Doğ cephesi. 2). Güney cephesi. Kaynak: Ekvtime Takaişvili, 1917 Yılında Güney Gürcistan’da Arkeolojik Araştırma Gezisi, 1960.

Ekeki Kilisesi 1960’ların başında yıkıldı ve yerine bir cami inşa edildi. Kilisenin bazı taşları caminin yapımımda kullanılmıştır. Ekeki Kilisesi’nin batı tarafında bulunan ve içinde Yunanca yazıtları olan yapının Ekeki Manastırı’nın küçük kilisesi olabileceğine dair görüşler vardır.[3]

Kaynakça:
1. ^ Tao-Klarceti – Tarihsel ve Kültürel Anıtlar Kataloğu (Gürcüce), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, 2018, Tiflis, s. 65.
2. ^ Ekvtime Takaişvili, 1917 Yılında Güney Gürcistan’da Arkeolojik Araştırma Gezisi, 1960, Tiflis, s. 69.
3. ^ Tao-Klarceti – Tarihsel ve Kültürel Anıtlar Kataloğu (Gürcüce), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, 2018, Tiflis, s. 65.

Not: Bu yazı ႧႤႧႰႨ ႾႠႰႨ tarafından Vikipedi için kaleme alınmıştır (8 Ağustos 2019).

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

Web sitenizi WordPress.com ile oluşturun
Başla
%d blogcu bunu beğendi:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close